شیخ طوسی این دعا را در «مصباح‌المتجهد» چنین نقل کرده است:
«اللهم اجعل صلاتک و صلواتِ ملائتکَ و رسلکَ علی محمد و آل محمد و عجّل فرجهم» یا بگوید: «اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجّل فرجهم».*

 *مصباح‌المجتهد، شیخ طوسی، ص‌۲۸۴

جمعه روز حضرت صاحب الزامان (عج) و بنام آن حضرت است و همان روزی است که ایشان در آن روز ظهور خواهد کرد؛ در زیارت آن حضرت بگو:

السَّلامُ عَلَيْكَ يَا حُجَّةَ اللّٰهِ فِى أَرْضِهِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا عَيْنَ اللّٰهِ فِى خَلْقِهِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا نُورَ اللّٰهِ الَّذِى يَهْتَدِى بِهِ الْمُهْتَدُونَ، وَيُفَرَّجُ بِهِ عَنِ الْمُؤْمِنِينَ، السَّلامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا الْمُهَذَّبُ الْخائِفُ، السَّلامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا الْوَلِىُّ النَّاصِحُ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا سَفِينَةَ النَّجاةِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا عَيْنَ الْحَيَاةِ، السَّلامُ عَلَيْكَ، صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْكَ وَعَلَىٰ آلِ بَيْتِكَ الطَّيِّبِينَ الطَّاهِرِينَ، السَّلامُ عَلَيْكَ، عَجَّلَ اللّٰهُ لَكَ مَا وَعَدَكَ مِنَ النَّصْرِ وَظُهُورِ الْأَمْرِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا مَوْلاىَ، أَنَا مَوْلاكَ عَارِفٌ بِأُولَاكَ وَأُخْرَاكَ، أَتَقَرَّبُ إِلَى اللّٰهِ تَعَالَىٰ بِكَ وَبِآلِ بَيْتِكَ، وَأَنْتَظِرُ ظُهُورَكَ وَظُهُورَ الْحَقِّ عَلَىٰ يَدَيْكَ؛

سلام بر تو ای حجّت خدا در زمینش، سلام بر تو ای دیده خدا در میان مخلوقاتش، سلام بر تو ای نور خدا که ره‌جویان به آن نور ره می‌یابند و به آن نور از مؤمنان اندوه و غم زدوده می‌شود، سلام بر تو ای پاک‌نهاد و ای هراسان از آشوب دوران، سلام بر تو ای همراه خیرخواه، سلام بر تو ای کشتی نجات، سلام بر تو ای چشمه حیات، سلام بر تو، درود خدا بر تو و بر خاندان پاکیزه و پاکت، سلام بر تو، خدا در تحقق وعده‌ای که به تو داده از نصرت و ظهور امرت شتاب کند، سلام بر تو ای مولای من، من دل‌بسته به تو و آگاه به مقام و موقعیت دنیا و آخرت توأم و به دوستی تو و خاندانت به‌سوی خدا تقرّب می‌جویم و ظهور تو و ظهور حق را به دست تو انتظار می‌کشم

؛وَأَسْأَلُ اللّٰهَ أَنْ يُصَلِّىَ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ، وَأَنْ يَجْعَلَنِى مِنَ الْمُنْتَظِرِينَ لَكَ وَالتَّابِعِينَ وَالنَّاصِرِينَ لَكَ عَلَىٰ أَعْدائِكَ، وَالْمُسْتَشْهَدِينَ بَيْنَ يَدَيْكَ فِى جُمْلَةِ أَوْلِيَائِكَ . يَا مَوْلاىَ يَا صَاحِبَ الزَّمَانِ، صَلَواتُ اللّٰهِ عَلَيْكَ وَعَلَىٰ آلِ بَيْتِكَ، هٰذَا يَوْمُ الْجُمُعَةِ وَهُوَ يَوْمُكَ الْمُتَوَقَّعُ فِيهِ ظُهُورُكَ، وَالْفَرَجُ فِيهِ لِلْمُؤْمِنِينَ عَلَىٰ يَدَيْكَ، وَقَتْلُ الْكافِرِينَ بِسَيْفِكَ، وَأَنَا يَا مَوْلاىَ فِيهِ ضَيْفُكَ وَجَارُكَ، وَأَنْتَ يَا مَوْلاىَ كَرِيمٌ مِنْ أَوْلادِ الْكِرَامِ، وَمَأْمُورٌ بِالضِّيافَةِ وَالْإِجَارَةِ، فَأَضِفْنِى وَأَجِرْنِى صَلَوَاتُ اللّٰهِ عَلَيْكَ وَعَلَىٰ أَهْلِ بَيْتِكَ الطَّاهِرِينَ.

و از خدا درخواست می‌کنم بر محمّد و خاندان محمّد درود فرستد و مرا از منتظران و پیروان و یاوران تو در برابر دشمنانت و از شهیدان پیش رویت، در شمار شیفتگانت قرار دهد، ای سرور من، ای صاحب زمان، درودهای خدا بر تو و بر خاندانت، امروز روز جمعه و روز توست، روزی که ظهورت و گشایش کار اهل ایمان به دستت در آن روز و کشتن کافران به سلاحت امید می‌رود و من ای آقای من در این روز میهمان و پناهنده به توأم و تو ای مولای من بزرگواری از فرزندان بزرگواران و از سوی خدا به پذیرایی و پناه‌دهی مأموری، پس مرا پذیرا باش و پناه ده، درودهای خدا بر تو و خاندان پاکیزه‌ات.

سید ابن طاووس فرموده است: من پس‌ازاین زیارت به این شعر تمثل می‌جویم و به آن حضرت اشاره کرده، می‌گویم:

• دعای ندبه

مهم‌ترین دعا‌ها در عصر غیبت، دعای ندبه است که سفارش فراوانی به خواندن آن شده است.

صدرالاسلام همدانی در کتاب «تکالیف‌الأنام» می‌گوید: از خواص دعای ندبه این است که اگر در جایی با حضور قلب و اخلاص تمام و توجه به مضامین عالی آن خوانده شود، عنایت و توجه امام زمان را به آن مکان جلب می‌کند، بلکه آن حضرت در آنجا حضور می‌یابد؛ چنان‌که در بعضی از جا‌ها اتفاق افتاده است.

علامه مجلسی نیز در کتاب «زادالمعاد» با سند معتبر از امام صادق (ع) نقل می‌کند: «قرائت دعای ندبه در اعیاد چهار گانه ـ روز جمعه، عید فطر، عید قربان و عید غدیر ـ مستحب است.

دعای ندبه را امام صادق (علیه السلام) به شیعیان زمان خویش آموختند .یکی از تکالیف و آداب شیعیان در عصر غیبت، ناله کردن و نُدبه نمودن و تاسف خوردن به غیبت «امامشان» است.ندبه به معنای خواندن، گریه بر شخص مرده همراه با ذکر خوبی‌های او می‌باشد

همچنین در زمان غیبت حضرت صاحب الزمان این دعا می تواند باعث تجدید عهد و میثاق با صاحب الزمان (عج) باشد. این دعا بیان تاریخی ازحضور اولیای خدا بر روی زمین تا حضرت مهدی(عج) میباشد.

صدرالاسلام همدانی در كتاب خود (تكالیف الآنام) در رابطه با فضیلت دعای ندبه گفته است:هرگاه در جایی با حضور قلب و اخلاص تمام و توجه به مضامین عالی آن خوانده شود نه تنهاعنایت و توجه امام زمان را به آن مكان جلب میكند بلكه باعث حضور حضرت در آنجا میگردد.

 بسیاری از اولیا با خواندن این دعا با حضرت مهدی(عج) ملاقات داشته اند. 

محدث نوری نقل میكند در كنار حرم عسكریین علیه السلام شخصی بود به نام آقا محمد به نقل از مادرش نوری در سرداب مشغول به خواندن دعای ندبه بود كه حضرت مهدی(عج) در آنجا می آیند و با او ملاقات می كنند.

:

دعا» به معنای خواندن و مناجات با خدا، از مهم ترین عبادات است که در قرآن کریم و روایات معصومان علیهم السلام جایگاه بسیار والایی دارد.
قرآن کریم می فرماید:
(قُلْ مَا یَعْبَوأُ بِکُمْ رَبِّی لَوْ لاَ دُعَاؤُکُمْ)؛ (1)
بگو: اگر دعایتان نباشد، پروردگارم به شما توجهی نمی کند.
و پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرموده است:
الدعاأ مخّ العبادة؛ (2)
دعا مغز عبادت است.
اهمیت دعا به دلیل ارتباط معنوی و روحانی ای است که در قالب راز و نیاز با خالق و پروردگار عالم به دست می آید. به عبارت دیگر، آدمی در حال دُعا از همه چیز و همه کس منقطع و به عالم غیب و ملکوت متصل می شود و رحمت و فیض بی کران الهی را برای خود جلب می کند و این فرصتی بی نظیر و دستاوردی بی دلیل است که در بُحران ها و طوفان ها بهترین پناهگاه بندگان خداست.
دوره غیبت نیز دوره قتنه ها و خطرها و انحراف ها ست. پیروانِ امام غایب باید در تمام فراز و نشیب عصر غیبت، هم نگهبان عقاید خود باشند و هم مراقب رفتارهای خود که مبادا از چارچوب پیروی از امام، بیرون روند و گرفتار دام ها ی شیاطین شوند. یکی از مهم ترین وسائل و دستاویزها، دُعا و ارتباط با خدا و نیز ارتباط با امام است تا اینکه او را از یاد نبرند و در قالب ذکر و دعا و زیارت با او پیوند داشته باشند.
امام صادق علیه السلام فرمود:
«ستصیبکم شبهة فتبقون بلا علم یری و لا إمام هدی لا ینجو الا من دعا بدعاء الغریق».
قلت و «کیف دُعا الغریق؟ «تقولُ: یا الله یا رحمان یا رحیمُ یا مقلّبَ القلوبِ ثبت قلبی علی دینک»؛ (3)
«شبهه ای به شما خواهد رسید و شما بدون راهنما و امامی هدایت کننده باقی خواهید ماند از آن شبهه، کسی نجات پیدا نمی کند، مگر آن کس که با «دعای غریق» خدا را بخواند». راوی گوید: «دعای غریق چگونه است؟» امام می فرماید: «می خوانی: ای خدا ای مهربان! ای بخشنده! ای دگرگون کننده قلب ها ! قلب مرا بر دین خود [و پیروی از آن] ثابت بدار».
در این دعا تأکید شده است که در زمان غیبت آن امامی که پرچم هدایت است باید برای ثبات قدم و استواری بر دین خدا، دعا کنیم و این، نشان گر جایگاه مهم دعاست.
امام عسکری علیه السلام فرمود:
و الله لیغیبن غیبة لا ینجو فیها من التهلکة إلا من یثبته الله علی القول بإمامته و فقه للدعا بتعجیل فرجه؛ (4)
او غیبتی طولانی خواهد داشت که در آن [غیبت] هیچ کس نجات نمی یابد، مگر کسی که خدای تعالی او را در اعتقاد به امامت ثابت بدارد و در دعا به تعجیل فرج، موفّق سازد.
البتّه از زاویه دیگر، دعا کردن برای امام عصر علیه السلام یک وظیفه مهم برای منتظران آن حضرت است که مورد عنایت ویژه امامان علیه السلام بوده است. در روایات آمده است که حضرت امام رضا علیه السلام به دعا کردن برای صاحب الامر علیه السلام امر می کرد و می فرمود: این گونه برای او دعا کنید:
اللّهم ادفع عن ولیّک و خلیفتک و حجتکَ علی خلقک… و احفظه من بین یدیهِ و من خلفهِ و عن یمینهِ و عن شماله و من فوقه و من تحته… أیّدهُ بنصرک العزیز و أیّده بجندک الغالب… و وال من والاه و عادِ من عاداه…؛ (5)
خدایا! [هر بلایی را] دور کن از ولیّت و خلیفه ات و حجت خود بر بندگانت… و او را از پیشِ رو و از پشت سر و از راست و چپ و از بالا و پایین، حفظ فرما… و او را به نصرتِ غالب خود، یاری کن و به لشکر پیروز خود تأیید فرما… و دوست دار هر کس را که دوستش دارد و دشمن دار هر که با او دشمنی ورزد…
بنابراین دعا کردن و ارتباط معنوی و روحانی با امام غایب، یکی از اصول رفتاری شیعه در عصر غیبت است که آثار و فواید فراوانی دارد.
سیری در ادعیه و زیارات مهدوی
قبل از بحث و بررسی درباره متون ادعیه و زیارات مهدوی، مناسب است نگاهی کلّی به این موضوع بیفکنیم:
1. در این بحث، بررسی دعاها و نیز زیارات مهدوی است. دُعا به معنای خواندن خدا و درخواست از اوست و زیارت یعنی سلام دادن به امام و عرض ارادات و اخلاص به محضر او.
برای مثال در دعای سلامتی حضرت، روی سخن و مناجات با خدای مهربان است و از او می خواهیم که برای امام عزیز ما نگهبان و دیده بان و راهنما و یاور باشد؛ (6) ولی در زیارت آل یاسین که با امام زمان علیه السلام سخن می گوییم آن حضرت را با اوصاف و ویژگی ها ی فراوانش مورد خطاب قرار داده، در هر فراز به محضر نورانی اش سلامی تقدیم می کنیم و محبت و ارادات خود را اعلام می نماییم.
2. دعاها و زیارات مهدوی دو بخش است:
الف. ادعیه و زیاراتی که از امام مهدی علیه السلام نقل شده است و در عصر غیبت صغرا به وسیله نائبان خاصِ حضرت به دست شیعه رسیده است؛ مانند زیارت آل یاسین و دعای فرج.
ب. ادعیه و زیاراتی که از معصومان علیهم السلام و درباره ی امام مهی علیه السلام نقل شده است: مثل دُعای عهد و زیارت صاحب الامر علیه السلام در سرداب مقدس سامراء. (7)
3. دعا کردن برای امام مهدی علیه السلام و توسّل به آن حضرت و زیارتِ آن بزرگوار، زمان و مکان خاصی ندارد. شیعیان و منتظران آن عزیز، در هر زمان و مکانی می توانند با او نجوایی داشته و درود و سلام خود را به محضرش تقدیم کنند و عهد و پیمان خود را با او تجدید نمایند؛ گرچه از روزهای هفته، روز جمعه مطابق روایات به امام عصر علیه السلام اختصاص یافته است. (8) بنابراین برای این روز، زیارتی خاص نقل شده است که با عنوان زیارت امام زمان در روز جمعه خوانده می شود. (9) از میان دُعاها، «دعای ندبه» نیز برای روز جمعه وارد شده است و نیز در اوقات شبانه روز، زیارتی برای آن حضرت پس از نماز صبح ذکر شده است. (10)
در میان مکان ها نیز باید گفت: زیارت امام مهدی علیه السلام در هر مکانی به ویژه مکانها ی مقدّس – مانند مساجد و مشاهد مشرّفه معصومان علیهم السلام – مناسب است؛ ولی در سرداب مقدس سامراء به ویژه زیارتی خاص روایت شده است.
گفتنی است که در برخی از روایات، توسّل به ساحت قدسی امام عصر علیه السلام در قالب نماز امام زمان علیه السلام با آداب خاصی وارد شده است که در مسجد سهله (11) و مسجد جمکران (12) و یا مکانها ی دیگر انجام می شود.
4. در کتاب ها ی ادعیه و زیارات که علمای شیعه مانند سید بن طاووس و علامه مجلسی و شیخ عباس قمی تألیف کرده اند، (13) دعاها و زیارات بسیاری برای امام زمان علیه السلام نقل شده است (14) که مواردی از آنها مورد توجّه و توصیه خاص آن عالمان بوده و در میان شیعیان شهرت بیشتری یافته است.
مناسب است در اینجا فهرست کوتاهی از ادعیه و زیارات مهدوی را که در کتاب مفاتیج الجنان آمده است بیان کنیم تا موجب آشنایی و انس بیشتر علاقه مندان، با این مجموعه باشد:
1. زیارت امام زمان علیه السلام در روز جمعه (باب اول، فصل پنجم)
2. زیارت آل یاسین (باب سوم، فصل دهم)
3. زیارت امام زمان علیه السلام در سرداب مقدس سامراء (باب سوم، فصل دهم)
4. استغاثه به امام زمان علیه السلام (سلام الله الکامل التّام) (باب اول، فصل هفتم)
5. صلوات بر ولیّ الامر المنتظر علیه السلام (باب سوم، .فصل دهم)
6. دعای فرجِ حضرت حجّت علیه السلام (الهی عظم البلاء)، (باب اول، فصل هفتم)
7. دعای سلامتی امام زمان علیه السلام (اللهم کن لولیک) (بخش اعمال ماه رمضان، در اعمال شب بیست و سوّم)
8. دعای «اللهم ارزقنا توفیق الطاعة» (باب اول، فصل هفتم)
9. دعای ندبه (باب سوم، فصل دهم)
10. دعای عهد (باب سوم، فصل دهم)
11. دعای امام رضا علیه السلام برای امام زمان علیه السلام (باب سوم، فصل دهم)
12. دعای غیبت امم زمان علیه السلام (ملحقات مفاتیح الجنان)

یاران او همه از جوانانند

وظايف جوانان در عصر غيبت

رسول مكرم اسلام حضرت محمدبن عبدالله (صلی الله علیه واله) در روايت شريفي فرمودند : « من به شما درباره ي جوانان توصيه به خير و نيكي مي كنم چرا كه آنان نازك دل و زودرنج بوده و عاطفه اي بسيار دارند. خداوند مرا به پيامبري و بشارت و انذار برانگيخت , جوانان به من گرويدند و ياري ام كردند , اما بزرگسالان و پيشروان به مخالفت با من برخاستند . »[1]

   به شهادت حديث فوق و احاديث ديگري كه از ناحيه ي پيامبر گرامي اسلام (صلی الله علیه واله) و اهل بيت (علیهم السلام) صادر شده است و به شهادت تاريخ , قريب به اتفاق حركت هاي بزرگ تاريخي و اجتماعي و نهضت هاي حيات بخش پيامبران الهي خصوصا پيامبر اسلام و ائمه معصومين (علیهم السلام) برعهده قشر جوان بوده است . از اين زاويه , زماني كه به روايات مربوط به نهضت جهاني موعود آخرالزمان (عجل الله تعالی فرجه) نگاه مي كنيم به خوبي روشن مي شود كه زمينه ساز ظهور و اصحاب و ياران خاص آن يگانه دهر , غالبا از ميان جوانان خواهد بود. يكي از چهره هاي وارسته و شجاعي كه حضرت ولي عصر(عجل الله تعالی فرجه) به وسيله ي او پيامي را براي مردم مكه چند روز قبل از قيام خود مي فرستند فردي است كه برخي او را حسني و برخي ديگر حسيني معرفي مي كنند. در روايات ضمن برشمردن خصوصيات اين مومن شجاع از ايشان با تعبير غلام (كه در لغت عرب اين واژه را معمولا در مورد جوان به كار مي برند) , ياد مي شود.

اميرالمومنين علي (علیه السلام) نيز در اين زمينه جوانان را با اين تعبير توصيف مي نمايند : « ياران قائم (عجل الله تعالی فرجه) همه از قشر جوان اند. سالخورده در بين آنها بسيار اندك است . نسبت سالخورده ها بر جوانان چون سرمه براي چشم و نمك براي طعام است . »

اين امور از آن جا ناشي مي شود كه جوان به واسطه پاكي روح و صفاي باطني كه دارد :

اولا : فطرتا پاك و خداجوست .

ثانيا : استعداد بالاي درك و توان شناخت حقيقت دارد.

ثالثا : شهامت و شجاعت زيادي دارد و روحيه حق جويي و حقيقت پذيري تمام وجود او را فراگرفته است .

رابعا : عدالت دوست و عدالت محور است و در مسير عدالت حاضر به جانفشاني است .

خامسا : شيفته كلام حق و راه حق است . و اگر تمام اين صفات و توان مندي هاي ارزشمندي كه در يك جوان به وديعت نهاده شده , درست بهره برداري شود , در كمترين زمان ممكن بيشترين و اساسي ترين تحول لازم را در ابعاد مختلف حيات اجتماعي بوجود مي آورد

ببخش آقا!

چه غافل شدیم از اینکه همیشه بیادمان هستی

و حتی لحظه ای ما را به حال خودمان رها نکرده ای.

این دعاهای بی رمق و گاهی کم گذاشتن برای شما را می گویم!

همه را به حساب کوچکیمان بگذار و به بزرگیت ببخش.

نکند از ما دلگیر شوی! تو را از دست دهیم چه کنیم؟!

آخر همه ی دارو ندارما دوست داشتن شماست.

فدای تو!

کودک درونم می گوید: شما را 10 تا دوست دارد...

و تو بهتر،از عمق علاقه اش باخبری.

دعا می کنم خدا هرچه زودتر تو را به ما برساند.

دیر نکنی آقا....منتظریم..